25 lat negocjacji i 800 milionów konsumentów – globalny wymiar UE–Mercosur

Tematem otwierającym rozmowę było porozumienie UE–Mercosur – długo negocjowana umowa, która znacząco zmienia skalę i geograficzny zasięg unijnego handlu. Umowa tworzy strefę wolnego handlu obejmującą blisko 800 milionów ludzi i – jak podkreślił Jerzy Kwieciński – jest największym tego typu porozumieniem w historii Unii Europejskiej. Zwrócił on uwagę, że Unia jako blok pozostaje największym eksporterem na świecie, dlatego poszukiwanie nowych rynków zbytu jest dla niej naturalnym i koniecznym kierunkiem. W tym sensie porozumienie z krajami Mercosuru wpisuje się w strategiczne interesy UE. Dla europejskiego przemysłu oznacza ono nowe możliwości sprzedaży i wzmocnienie pozycji konkurencyjnej, zwłaszcza w kontekście rosnącej rywalizacji z Chinami.

Sprzeciw nie tylko z Polski – obawy sektora rolnego od Francji po Niemcy

Rozmowa odsłoniła szerszy kontekst sporu, jaki toczy się dziś wokół porozumienia UE–Mercosur. Wiceprezes KIG zwrócił uwagę, że sprzeciw wobec umowy nie dotyczy wyłącznie Polski – podobne obawy formułują rolnicy w Belgii, Francji, Hiszpanii czy Niemczech. „Obawy rolników nie dotyczą tylko Polski, ale także rolników w innych krajach: Belgii, Francji, Hiszpanii, Niemczech” – zaznaczył. Jego zdaniem fakt, że po 25 latach negocjacji te lęki nie zostały rozwiane, świadczy o tym, że dialog z sektorem rolnym był niewystarczający i zbyt słabo prowadzony. Jak podkreślał, rozmowy koncentrowały się głównie na potrzebach przemysłu, podczas gdy perspektywa rolników pozostawała na drugim planie.

Wołowina, drób i nabiał pod presją konkurencji z Ameryki Łacińskiej

W rozmowie wyraźnie wybrzmiało, że dla polskich rolników szczególnie wrażliwe są sektory wołowiny, drobiu i produktów mlecznych – czyli dokładnie te, w których kraje Mercosuru, takie jak Brazylia, Argentyna, Paragwaj, Urugwaj czy Boliwia, są bardzo konkurencyjne. Dodatkowym problemem pozostaje nierówność standardów: producenci z Ameryki Łacińskiej nie muszą spełniać tak rygorystycznych wymogów jak europejscy rolnicy w zakresie bezpieczeństwa żywności czy polityki klimatycznej. „Dlatego europejscy rolnicy mają uzasadnione obawy, że producenci z Ameryki Łacińskiej będą uprzywilejowani” – podkreślił Jerzy Kwieciński.

Limity importowe i fundusze wsparcia – czy wystarczą w praktyce?

W odpowiedzi na te ryzyka Unia Europejska przewidziała mechanizmy ochronne. W rozmowie wskazano m.in. na kontyngenty importowe – obejmujące ok. 1,6 proc. unijnej konsumpcji wołowiny oraz ok. 1,4 proc. drobiu – oraz tzw. hamulec bezpieczeństwa, który ma zatrzymywać liberalizację handlu w sytuacji, gdy ceny wrażliwych produktów spadną poniżej określonego poziomu. Dodatkowo Komisja Europejska zapowiedziała utworzenie funduszu wsparcia dla rolników w wysokości 6,3 mld euro. Mimo to sceptycyzm pozostaje wysoki. Jak zaznaczył wiceprezes KIG, rolnicy obawiają się, że rozwiązania te „nie zadziałają w praktyce tak, jak są zapowiadane”.