Powrót    |    2026-11-19

Wprowadzanie do obrotu używanych wyrobów budowlanych

Komunikat Komitetu Budownictwa KIG dotyczący możliwości wprowadzania do obrotu w Polsce używanych wyrobów budowlanych na podstawie obowiązujących przepisów (tzw. CPR-2024)

Wsparcie i rozwój przedsiębiorstw-KIG

Możliwość ponownego wprowadzenia do obrotu używanego wyrobu budowlanego, po jego uprzednim demontażu, stanowi jedną z ważniejszych zmian wprowadzonych przez rozporządzenie (UE) nr 2024/3110 (tzw. CPR-2024), stosowane w całej Unii Europejskiej od stycznia 2026 r. Oznacza to, że niektóre wyroby używane mają być przedmiotem harmonizacji europejskiej (czyli będą objęte zakresem np. przyszłych norm zharmonizowanych), jak i europejskich dokumentów oceny (EAD).

W tym kontekście mówi się o zdemontowanym z obiektu budowlanego wyrobie, który nie jest odpadem lub przestał być odpadem zgodnie z dyrektywą 2008/98/WE, a proces któremu został poddany po demontażu nie wykraczał poza sprawdzenie, czyszczenie lub naprawę, lub był jest nieistotny dla właściwości użytkowych (co oceni się zgodnie z zapisami nowej specyfikacji technicznej).

Warto zauważyć w tym miejscu, że do czasu opracowania norm zharmonizowanych z CPR-2024, jedyną ścieżką prowadzącą do oznakowania CE wyrobów pochodzących z rozbiórki będzie uzyskanie europejskiej oceny technicznej (ETA) wydanej na podstawie EAD.

Ocena techniczna wyrobów używanych musi uwzględniać fakt, iż w przypadku wyrobów pochodzących z rozbiórki zadania realizowane w zakładzie produkcyjnym (czyli zakładzie realizującym w praktyce proces sortowania, czyszczenia, badania i przygotowania do ponownego zastosowania) odbiegają zasadniczo od procesu produkcyjnego realizowanego w przypadku wyrobów nowych, objętych normami zharmonizowanymi. Ponowne wprowadzenie na rynek wymaga przede wszystkim zapewnienia powtarzalności i odpowiedniej liczebności partii, która ma w sposób reprezentatywny umożliwić określenie typu wyrobu oraz przeprowadzenie procesu oceny i weryfikacji właściwości użytkowych, w tym prowadzenie zakładowej kontroli produkcji. Zakładowa kontrola produkcji jest prowadzona przez producenta, czyli w przypadku wyrobów pochodzących z rozbiórki, zazwyczaj podmiot ponownie wprowadzający taki wyrób do obrotu.

Wydanie europejskiej oceny technicznej na wyrób nieobjęty dotychczas funkcjonującym EAD będzie możliwe po złożeniu wniosku przez producenta w jednostce oceny technicznej i opracowaniu nowego EAD na poziomie Europejskiej Organizacji ds. Oceny Technicznej (EOTA). Zakres badań będzie określony przez jednostkę w ramach procedury ETA, a ewentualne zaangażowanie notyfikowanej jednostki certyfikującej będzie zależeć od systemu wskazanego w EAD. Opracowanie EAD będzie mogło być też zainicjowane przez grupę producentów, stowarzyszenie producentów lub Komisję Europejską, co oznacza, że może odpowiadać na potrzeby szerszego grona podmiotów zainteresowanych obrotem wyrobami używanymi, ewentualnie realizować priorytety unijne. Jak do tej pory nie opublikowano jeszcze żadnego EAD zgodnego z CPR-2024.

Jednocześnie artykuł 95 ust. 4 CPR-2024 przewiduje możliwość wykorzystywania do 9 stycznia 2031 r. EAD opublikowanych zgodnie z CPR-2011 i wydawania na ich podstawie ETA, które zachowają ważność do 9 stycznia 2036 r. W tym obszarze praktycznie jedynym istniejącym europejskim dokumentem oceny umożliwiającym uzyskanie ETA na wyroby z demontażu jest opracowany zgodnie z CPR-2011 dokument EAD 170005-00-0305 „Re-cycled clay masonry units”, dla producentów cegły pochodzącej z rozbiórki. W związku z tym, że wyroby te objęte są systemem oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych SOiWSWU „2+”, są one przedmiotem certyfikacji przez jednostki notyfikowane, w tym przez Instytut Techniki Budowlanej. Warto podkreślić, że wspomniane ETA obejmują wyłącznie zastosowania niekonstrukcyjne.

W obszarze nieobjętym normami zharmonizowanymi z CPR-2024 i CPR-2011 istnieje też możliwość wprowadzenia wyrobu używanego do obrotu w Polsce po oznakowaniu znakiem budowlanym. Podobnie, jak w przypadku systemu europejskiego, specyfika procesu produkcji może uzasadniać wydanie krajowej oceny technicznej KOT. Zakres badań określany będzie w stanowisku jednostki oceny technicznej w sprawie wniosku, na podstawie przekazanych przez producenta informacji na temat wyrobu i jego zamierzonego zastosowania. Ewentualne zaangażowanie jednostki certyfikującej zależy od systemu oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wskazanego w Załączniku 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. z 2023 r., poz. 873).

dr inż. Sebastian Wall – ekspert Komitetu Budownictwa KIG

dr inż. Robert Geryło – z-ca Przewodniczącego Komitetu Budownictwa KIG

dr hab. inz. Jacek Szer, prof. PŁ – Przewodniczący Komitetu Budownictwa KIG

Kontakt dla mediów

Katarzyna Wełpa
tel: 22 630 98 31
kom:  604 061 888
mail: kwelpa@kig.pl