Firmy i gospodarstwa domowe stawiają na płynność
Dane Narodowego Banku Polskiego o podaży pieniądza na koniec grudnia 2025 podsumowują ubiegłoroczne zmiany w sektorze bankowym. Wyczekiwane były zwłaszcza przez bankowców, ale i obserwatorów tzw. sfery realnej gospodarki. Ci drudzy zwłaszcza wypatrywali danych o gospodarstwach domowych, przedsiębiorstwach niefinansowych i samorządach – tak po stronie depozytów jak i kredytów. Ludność i firmy, podobnie jak w poprzednich miesiącach, gromadziły środki na rachunkach w bankach, samorządowcy zaś sporo ze zgromadzonych (na przestrzeni roku) właśnie w grudniu wydali. Kredyt rośnie – ale jedynie umiarkowanie – co zapewne nie satysfakcjonuje bankowców.
Najważniejsze obserwacje
- Wysoka płynność gospodarstw domowych i firm
Depozyty gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w grudniu sezonowo wyraźnie wzrosły, przy czym w przypadku firm skala przyrostu była wyjątkowo duża jak na koniec roku. Wskazuje to na dobrą sytuację dochodową oraz gromadzenie środków z myślą o przyszłych wydatkach. - Firmy i gospodarstwa domowe ograniczają potrzebę kredytowania
Zadłużenie gospodarstw domowych rosło wolno, a kredyty dla przedsiębiorstw spadły sezonowo. Popyt na finansowanie pozostaje umiarkowany, co sugeruje finansowanie bieżącej aktywności głównie z własnych środków. - Aktywna końcówka roku w samorządach
W grudniu samorządy wydały sporo z zebranych wcześniej depozytów. Do tego – by sprostać wydatkom – zwiększyły finansowanie pozyskiwane tak z banków jak i z emisji obligacji. To nie wygląda na zwykłe domykanie roku, a takie w którym domykanie dotyczyło również rozliczenia licznych procesów inwestycyjnych. - Utrzymujący się wzrost gotówki w obiegu
Przybywa gotówki w obiegu. Gospodarstw domowe i firmy gromadzą jej zapasy. To z jednej strony efekt zabezpieczania się na niepewny czas. Ale z drugie strony skutek spadku stóp podstawowych NBP i mizernej oferty banków w zakresie oprocentowania lokat i rachunków bieżących.
„Dane o podaży pieniądza za grudzień potwierdzają, że rok 2025 był raczej pomyślnym dla banków i ich klientów. Zasoby finansowe wyraźnie rosną, a dynamika akcji kredytowej jest daleka od poziomów, które wypadało by nazwać „przegrzaniem”. Dane pozwalają też na bardziej uzasadnione spekulacje, że w końcówce 2025 roku inwestycje przyspieszyły i że nie będzie to odosobniony impuls, a raczej początek mocniejszej serii” – mówi Piotr Soroczyński, główny ekonomista KIG.
Depozyty i kredyty w końcu grudnia 2025. Pełny obraz rynku
Narodowy Bank Polski zaprezentował dane o podaży pieniądza w końcu grudnia 2025. Są one szczególne, zamykają bowiem rok i często służą jako punkt odniesienia dla mających miejsce tendencji w bankowości. Z punktu widzenia obserwacji procesów w gospodarce realnej zwłaszcza istotne są w nich dane o zmianach poziomów depozytów i kredytów gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i samorządów oraz wielkości gotówki w obiegu.
Wyniki grudnia powinny być traktowane jako ważne, widać w nich bowiem reakcje na zmiany w otoczeniu gospodarki w tym aktualny i oczekiwany poziom stóp procentowych, przebieg agresji Rosji na Ukrainę, wejście w okres zmiany koniunktury.
W końcu grudnia gospodarstwa domowe dysponowały na rachunkach bankowych środkami w wysokości 1 436,90 mld PLN. Były one o 26,26 mld i 1,86% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 110,98 mld PLN tj. 8,4% większe niż przed rokiem (w listopadzie roczna dynamika tych depozytów wynosiła 8,1%).
W ostatnich latach grudzień przynosił pokaźne wzrosty depozytów ludności, zazwyczaj z przedziału 15 – 20 mld złotych. Płace są bowiem w grudniu sezonowo bardzo wysokie. Z drugiej strony to też okres wyjątkowo dużych wydatków – patrz okres świąteczny, ale i wyższe zimą opłaty za media – zwłaszcza energię. Tym razem również obserwowany był wzrost poziomu depozytów, większy od notowanego przed rokiem.
Silny przyrost depozytów firm na koniec roku
Przedsiębiorstwa niefinansowe dysponowały w końcu grudnia środkami w wysokości 598,89 mld PLN. Były one o 31,83 mld PLN i 5,61% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 75,41 mld PLN tj. 14,4% większe niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika tych depozytów wynosiła 11,4%.
Po grudniu zazwyczaj oczekuje się znaczącego wzrostu poziomu depozytów w tej grupie klientów banków – na poziomie 10 – 15 mld. Jest to związane w części z wysokimi w grudniu obrotami w części branż, ale również z naturalnym dążeniem firm do „poprawienia wyglądu sprawozdań” w miesiącu sprawozdawczym – kończącym rok (zdecydowanie lepiej wygląda, gdy firmy pokazują pokaźny zapas płynności). Przed rokiem wzrost osiągnął blisko 15 mld. Tegoroczny, przeszło dwa razy większy, można by określić nieco żartobliwie – że wyskoczył ponad skalę. Być może firmy szykują się do pokaźnych wydatków (choćby tych o charakterze inwestycyjnym, ale również zaopatrzeniowym w sytuacji stopniowej poprawy w zamówieniach).
Samorządy wykorzystują zgromadzone środki – sezonowy spadek depozytów
W końcu grudnia na rachunkach samorządów figurowała kwota 98,86 mld PLN. Była ona o 17,15 mld PLN i 14,8% niższa niż miesiąc wcześniej i równocześnie o 11,83 mld i 13,6% wyższa niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika depozytów jeszcze wynosiła 41,7%. Spadek depozytów samorządów w grudniu można uznać za sezonowy – wszak to koniec roku i moment wielu rozliczeń. Jednak skala tegorocznego spadku jest nadzwyczajnie duża i może być pochodną wyjątkowo dużych wydatków – choćby rozliczeń w zakresie inwestycji. Wypada tu przypomnieć, że w ostatnim takim boomie inwestycyjnym – w roku 2023 depozyty samorządów w grudniu zmniejszyły się o 8 mld złotych. Przed rokiem zaś miał miejsce nietypowy ich wzrost.
Kredyty gospodarstw domowych rosną powoli mimo sezonu zakupowego
W końcu grudnia zadłużenie gospodarstw domowych w bankach wynosiło 830,61 mld PLN. Było ono o 2,27 mld i 0,3% wyższe niż miesiąc wcześniej oraz o 32,74 mld PLN tj. 4,1% wyższe niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika kredytów wynosiła 3,6%.
Dla grudnia zazwyczaj oczekuje się wyraźnego wzrostu akcji kredytowej – mającego wspierać konsumpcję w bardzo szczególnym okresie roku. Tymczasem statystyki kilku ostatnich lat częściej pokazują spadki akcji kredytowej w grudniu (jak choćby przed rokiem), a jeśli już wzrosty – to raczej umiarkowanych rozmiarów (podobne do tegorocznego). Prawdopodobnie do realizacji konsumpcji na rozsądnym poziomie gospodarstwa domowe nie potrzebują aż takiego wsparcia kredytem. Roczna dynamika poziomu kredytów stopniowo rośnie i jest od blisko dwóch lat dodatnia. Jednak wciąż trudno ją uznać za wysoką.
Ostrożność kredytowa i rosnąca gotówka w obiegu
Przedsiębiorstwa niefinansowe w końcu grudnia zasilane były kredytami na poziomie 442,87 mld PLN. Było to o 9,41 mld i 2,1% mniej niż miesiąc wcześniej oraz o 36,46 mld PLN tj. 9,0% więcej niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika kredytów wyniosła 10,8%.
Spadek kredytowania w tej grupie klientów w grudniu można traktować jako typowy. Większe utargi i większe stany na rachunkach, zmniejszają zapotrzebowanie na kredyt. W dodatku mamy tu do czynienia z drugą stroną „robienia bilansów ładniejszymi” – lepiej wyglądają, gdy mniej posiłkować się trzeba kredytem. Trzeba jednak podkreślić, że skala tegorocznego spadku była większa od oczekiwanej.
Jednocześnie firmy dysponowały kwotą 16,58 mld pozyskaną w postaci obligacji. Była ona o 1,68 mld PLN tj. 11,1% wyższa niż przed miesiącem oraz o 3,79 mld PLN tj. o 29,6% wyższa niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika środków pozyskanych w postaci obligacji wynosiła 14,4%.
Zgodnie z danymi na koniec grudnia banki zasilały samorządy kredytami na kwotę 46,72 mld PLN. Były one o 6,31 mld i 15,6% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 6,16 mld PLN tj. 15,2% wyższe niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika kredytów wynosiła 9,6%. Wzrost kredytowania w tej grupie klientów w grudniu wypada uznać za sezonowy (płatności rozliczeniowe na koniec roku w tym te inwestycyjne), spójny z równoczesnym spadkiem środków jakie samorządy posiadają na rachunkach bankowych.
Jednocześnie samorządy dysponowały kwotą 42,34 mld pozyskaną w postaci obligacji. Była ona o 2,15 mld PLN tj. 5,4% wyższa niż przed miesiącem oraz o 2,39 mld PLN tj. o 6,0% wyższa niż przed rokiem. W listopadzie roczna dynamika środków pozyskanych w postaci obligacji wynosiła 6,4%.
W grudniu wzrósł poziom gotówki w obiegu – o 4,35 mld PLN tj. 0,97% do kwoty 455,56 mld PLN. Jednocześnie okazał się on o 56,45 mld PLN i 14,1% wyższy niż przed rokiem (w listopadzie był wyższy niż przed rokiem o 13,9%). W ostatnich latach grudzień częściej przynosił wzrosty poziomu gotówki w obiegu. Wciąż zwraca uwagę utrzymująca się w ostatnich kwartałach przewaga dynamiki gotówki w obiegu nad dynamiką całości podaży pieniądza.
Miesięczny obraz gospodarki – najnowsze wskaźniki i prognozy według KIG Najnowszy comiesięczny przegląd gospodarczy Krajowej Izby Gospodarczej pokazuje, że polska gospodarka utrzymuje stabilny kurs, mimo wymagającego otoczenia zewnętrznego i sezonowych wahań. Dane publikowane przez GUS, NBP i instytucje rynku pracy wskazują na solidne tempo wzrostu, względnie odporny rynek pracy oraz poprawiającą się równowagę w handlu […]
Gospodarka województw w pigułce: bezrobocie, płace, inwestycje – sprawdź, gdzie Polska przyspiesza Raport KIG: Jak radzą sobie polskie regiony? W najnowszym wydaniu Comiesięcznego Przeglądu Sytuacji Gospodarczej w Województwach, eksperci KIG zestawili najważniejsze dane GUS dotyczące sytuacji gospodarczej województw w okresie styczeń-listopad 2025 roku. Comiesięczny przegląd pokazuje, które regiony napędzają wzrost w przemyśle i budownictwie, gdzie […]
Polska gospodarka w liczbach Najnowsze dane sytuacji gospodarczej w branżach Główny Urząd Statystyczny zaprezentował zestaw danych opisujących wyniki poszczególnych branż w okresie styczeń-listopad 2025 roku. Produkcja sprzedana przemysłu wzrosła w analizowanym okresie o 2,5% r/r. W budownictwie produkcja wzrosła w ujęciu rocznym o 0,4%. Zatrudnienie i płace Zatrudnienie w całym sektorze przedsiębiorstw w okresie I-XI […]
