Transformacja ciepłownictwa do 2040 roku

Transformacja ciepłownictwa do 2040 roku: KIG apeluje o bezpieczeństwo, lokalny rozwój i neutralność technologiczną

Krok w stronę stabilności z koniecznymi korektami

Komitet ds. Zrównoważonego Biznesu Krajowej Izby Gospodarczej pozytywnie ocenia sam fakt opracowania rządowego projektu „Strategii transformacji ciepłownictwa do 2040 r.”, wskazując go jako kluczowy krok w kierunku tak potrzebnej stabilności i przewidywalności regulacyjnej. Ciepłownictwo systemowe w Polsce ma strategiczne znaczenie – zasila ponad 52% gospodarstw domowych, a w metropoliach nawet 80%, stanowiąc największy tego typu system w Unii Europejskiej pod względem liczby odbiorców. Choć Komitet w pełni popiera główny cel dekarbonizacji sektora i docenia uwzględnienie szerokiego katalogu niskoemisyjnych technologii (od pomp ciepła po małe reaktory jądrowe SMR), to jednocześnie wskazuje na konieczność wprowadzenia istotnych poprawek gwarantujących stabilność całego systemu oraz ochronę odbiorców końcowych przed szokami cenowymi.

Sieć jako cel strategiczny i wyzwanie dla systemu elektroenergetycznego

Wśród kluczowych postulatów KIG znajduje się podniesienie rozbudowy i modernizacji sieci ciepłowniczych do rangi odrębnego celu strategicznego, co pozwoli uchronić systemy przed kosztami osieroconymi i lepiej skoordynować planowanie przestrzenne z rozwojem infrastruktury. Komitet ostrzega przed projektowaniem masowej elektryfikacji ciepłownictwa w oderwaniu od realnego bilansu Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Zwrócono uwagę na prognozy PSE wskazujące na rosnącą lukę wytwórczą (sięgającą nawet 14 GW w 2040 r.) oraz ryzyko przeciążenia sieci przesyłowych, co przy wygaszaniu stabilnej kogeneracji rodzi istotne ryzyko systemowe. Rozwiązaniem ma być zachowanie pełnej neutralności technologicznej, w tym równe traktowanie energii jądrowej poprzez oparcie definicji efektywnego systemu ciepłowniczego na rzeczywistej emisyjności, a nie wyłącznie na sztywnych kryteriach udziału OZE.

Szansa dla polskiego biznesu i wyzwania dla mniejszych ciepłowni

Wdrożenie Strategii wiąże się z gigantycznymi nakładami rzędu 197–231 miliardów złotych do 2040 roku. KIG postuluje, aby te środki stały się impulsem rozwojowym dla krajowej gospodarki poprzez wprowadzenie kryteriów premiujących lokalny łańcuch dostaw oraz rozwój programów szkoleniowych dla kadr. Jednocześnie eksperci apelują o pilne wsparcie finansowe i analityczne dla małych i średnich przedsiębiorstw ciepłowniczych, które udźwigną największy ciężar transformacji. Pomoc ta powinna obejmować nie tylko sporządzanie lokalnych planów energetycznych, ale również dostosowanie systemów do rygorystycznych wymogów cyberbezpieczeństwa oraz wdrożenie elastycznego modelu taryfowego.