• A A A

Depozyty i kredyty w końcu sierpnia

22.09.2021

Depozyty ludności i firm rosną

Narodowy Bank Polski zaprezentował dane o podaży pieniądza w końcu sierpnia. Z punktu widzenia obserwacji procesów w gospodarce realnej szczególnie istotne są w nich dane o zmianach poziomów depozytów i kredytów gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i samorządów oraz wielkości gotówki w obiegu.

W końcu sierpnia gospodarstwa domowe dysponowały na rachunkach bankowych środkami w wysokości 1 006,35 mld PLN. Były one o 1,10 mld i 0,1% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 65,41 mld PLN tj. 7,0% większe niż przed rokiem (w lipcu roczna dynamika tych depozytów wyniosła 6,7%). Po sierpniu zazwyczaj oczekuje się stabilizacji lub lekkiej korekty depozytów ludności. To okres sprzyjający wydatkom gospodarstw domowych (wydatki wakacyjne, wyprawki szkolne), przy pewnym spowolnieniu w zakresie dochodów (płace w sierpniu w ujęciu miesięcznym spadają w stosunku do notowanych w lipcu). Tegoroczny wzrost – choć umiarkowany – powinien być przyjęty z zadowoleniem. Być może jest początkiem odreagowania niekorzystnej tendencji z kilku ostatnich miesięcy.

W maju notowany był anormalny silny spadek depozytów, w czerwcu zaś i lipcu obserwowane wzrosty były istotne mniejsze od typowych. Budziło to zrozumiałe obawy dotyczące potencjalnej zmiany nastawienia konsumentów – widzących, iż na rachunkach pieniądze zbyt szybko tracą wartość. Warto więc je zamienić na towar… To zaś mogło by skutkować znacznym przyspieszeniem inflacji – teraz już zwiększanej czynnikami popytowymi nie zaś jak w kilku poprzednich kwartałach wzrostem kosztów wytwarzania.

Przedsiębiorstwa niefinansowe dysponowały w końcu sierpnia środkami w wysokości 395,35 mld PLN. Były one o  3,93 mld PLN i 1,0% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 29,07 mld PLN tj. 7,9% większe niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika tych depozytów wynosiła 7,6%.

Wzrost poziomu depozytów w tej grupie klientów banków w sierpniu jest typowy. W dodatku miał miejsce po poprzednim nietypowym silnym wzroście. Obserwowany we wcześniejszych miesiącach wyraźny spadek rocznej dynamiki depozytów firm, był w znacznej mierze efektem wchodzenia w echo szybko i wyjątkowo rosnącej bazy sprzed roku (patrz dystrybucja środków z Tarczy Finansowej). Obecny wzrost depozytów i poprawa ich rocznej dynamiki jest dopasowaniem poziomu utrzymywanej płynności do aktualnego wzrostu aktywności gospodarczej.

W końcu sierpnia na rachunkach samorządów figurowała kwota 64,88 mld PLN. Była ona o 0,74 mld PLN i 1,1% niższa niż miesiąc wcześniej i równocześnie o 16,73 mld i 34,7% wyższa niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika depozytów wynosiła 40,3%.

Wciąż wysoki poziom depozytów jest prawdopodobnie efektem utrzymującej się w okresie pandemii, ostrożnej polityki finansowej samorządów. Być może wpływ mają tu również problemy z praktycznym stosowaniem nowych, obowiązujących od początku roku przepisów dotyczących zamówień publicznych i wstrzymanie lub opóźnianie z tego powodu części postępowań. Natomiast kolejna z rzędu korekta – z sierpnia (rocznej dynamiki depozytów) – być może będzie interpretowana jako kontynuacja odwrócenia negatywnego trendu w inwestycjach.

W końcu sierpnia zadłużenie gospodarstw domowych w bankach wynosiło 813,45 mld PLN. Było ono o  3,11 mld i 0,4% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 32,85 mld PLN tj. 4,2% większe niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika kredytów wynosiła 4,0%.

Wzrost wolumenu kredytów okazał się umiarkowany. Na jego ograniczenie miały wpływ zmiany kursowe. W sierpniu bowiem zmniejszały one wycenę złotową zaciągniętego wcześniej zadłużenia denominowanego w walutach. Zwłaszcza istotne było umocnienie złotego do euro (o 0,8%) i franka (o 1,1%). Dane o kredytach z ostatnich miesięcy pokazują, że chętniej zadłużamy się. Tak w zakresie zabezpieczania potrzeb mieszkaniowych, jak również we wspieraniu konsumpcji. Jednak do „lawiny kredytowej” wciąż nam daleko.

Przedsiębiorstwa niefinansowe w końcu sierpnia zasilane były kredytami na poziomie 351,97 mld PLN. Było to o 1,76 mld i 0,5% więcej niż miesiąc wcześniej i o 5,36 mld PLN tj. 1,5% mniej niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika kredytów również była ujemna i wynosiła -1,9%. Jednocześnie firmy dysponowały kwotą 16,56 mld pozyskaną w postaci obligacji. Była ona o 0,07 mld PLN tj. 0,4% niższa niż przed miesiącem oraz o 1,67 mld PLN tj. o 9,2% niższa niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika środków pozyskanych w postaci obligacji również była ujemna i wynosiła -8,9%.

Wciąż trwa wychodzenie firm z kredytów. Wynika to w znacznej mierze z mniejszego zapotrzebowania na kredyty inwestycyjne. Ponadto firmy część zapotrzebowania na środki obrotowe realizują w zakresie własnym – opierając się na zgromadzonych wysokich zasobach płynności (patrz ich zasoby depozytowe).

Zgodnie z danymi na koniec sierpnia banki zasilały samorządy  kredytami na kwotę 33,71 mld PLN. Były one o 0,07 mld i 0,2% niższe niż miesiąc wcześniej i o 1,07 mld PLN tj. 3,1% niższe niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika kredytów również była ujemna i wynosiła -2,0%. Jednocześnie samorządy dysponowały kwotą 24,42 mld pozyskaną w postaci obligacji. Była ona o 0,25 mld PLN tj. 1,0% wyższa niż przed miesiącem oraz o 0,50 mld PLN tj. o 2,1% wyższa niż przed rokiem. W lipcu roczna dynamika środków pozyskanych  w postaci obligacji wynosiła 1,3%.

W sierpniu ponownie wzrósł poziom gotówki w obiegu – o 0,90 mld PLN tj. 0,3% do kwoty 332,61 mld PLN. Jednocześnie okazał się on o 45,15 mld PLN i 15,7% wyższy niż przed rokiem (w lipcu był wyższy niż przed rokiem o 16,2%). Wysoki poziom gotówki w obiegu to zapewne utrzymywany przez gospodarstwa domowe i część firm bufor płynności na okoliczność choćby pojawienia się chwilowych kłopotów w elektronicznym obiegu pieniądza. Trzeba jednak podkreślić, że w ostatnich miesiącach przyrosty gotówki są już raczej umiarkowane.

Zobacz inne analizy makro

Piotr Soroczyński: Comiesięczny przegląd sytuacji gospdarczej w województwach

Kontakt

Piotr Soroczyński
Główny ekonomista KIG
tel. 502 503 272
e-mail: psoroczynski@kig.pl

 

Krajowa Izba Gospodarcza otrzymała dofinansowanie w ramach projektu POIR.03.04.00-14-0001/20 „Dotacja na kapitał obrotowy dla Krajowej Izby Gospodarczej”, w ramach działania 3.4 Dotacje na kapitał obrotowy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020”, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.